Gebze Çoban Mustafa Paşa Camisi

Gebze’nin kuzey batısında olan büyük ve görkemli mimari manzume, Mimar Sinan’ nın eserlerinden birisidir Çoban Mustafa Paşa Külliyesi. Faliyette olan merkez camidir. Avlu içinde yer alan ve yapraklarının altına güneş ışınlarının sızamadığı ulu ağaçlar, kuşlar ve kuzey tarafta boylu boyuna uzanan apdest alma çeşmeleri batı tarafında yer alan bazı idari odalar da bulunur. Cami cuma günleri dolup taşar adeta.

Külliye’ nin 1523 yılında yaptırıldığı ve yaptırıcısının da Çoban Mustafa Paşa olduğu bilinmekteymiş. Çoban Mustafa Paşa, aslen Bosnalı'dır Genç bir çoban iken Sultan Yavuz Selim ile Mısır Seferi’ ne katılır, sonraları Piri Mehmet Paşa’ nın koruyuculuğuna alınır. Zaman içersinde çeşitli mevkilerde yükselir. Sırası ile Kapıcıbaşı ve Rumeli Beylerbeyi olur. Sonraları Yavuz Selim’ in kızı ile evlenip Hakan’ nın damadı olur. Çoban Mustafa Mısır’ da çıkan bir isyanı bastırır. Ardından İstanbul’ a geri çağrılarak vezirliğe getirilir. Sağlığında Gebze’ye çeşitli vakıflar, cami ve diğer mimari eserler yaptırır. İstanbul’da vefatından sonra, kendi adına yaptırmış olduğu Gebze’deki külliyede caminin ön tarafında yer alan türbesine gömülür.